روغن گل گاوزبان چیست؟
روغن گل گاوزبان از دانههای گیاه Borago officinalis تهیه میشود و به دلیل محتوای بالای گاما لینولنیک اسید (GLA) ارزشمند است. مطالعات نشان داده اند که این اسید چرب میتواند به کاهش التهاب مرتبط با بسیاری از بیماریها کمک کند.
این گیاه بزرگ که به خاطر گلهای آبی ستارهای شکلش مورد توجه قرار گرفته است، بومی شمال آفریقا و مدیترانه است و به آمریکای شمالی و اروپا نیز راه یافته است. این گیاه که به درستی گل ستارهای نامیده میشود، برگهای خوراکی دارد.
فواید و کاربردهای روغن گل گاوزبان
روغن دانه گل گاوزبان برای موارد زیر مفید می باشد:
- التهاب
- آکنه
- درد سینه
- بیماری قلبی عروقی
- اگزما
- یائسگی
- روزاسه
- آرتریت، از جمله آرتریت روماتوئید (RA)
به صورت تجربی و با مطالعات علمی کمتر، روغن گل گاوزبان برای موارد زیر نیز موثر می باشد:
- خستگی آدرنال
مفهوم خستگی به شرایطی که در آن، استرس مزمن، به طور مداوم باعث تولید هورمون هایی مانند کورتیزول می شود و غدد آدرنال را خسته و فرسوده می کند، گفته می شود. در نتیجه این شرایط، عملکرد غده فوق کلیه کاهش می یابد و باعث کاهش انرژی می شود.
- بیماری های غده فوق کلیوی
- التهاب لثه
- افزایش تولید شیر مادر
- دیابت
- صرع
- سندرم پیش از قاعدگی (PMS)
- اسکلرودرمی
اسکلرودرمی نوعی بیماری نادر و پیشرونده روماتیسمی است که پوست بیماران ضخیم، سفت و خشک شده و گاها در انتهاهای اندام ها زخم ایجاد میشود. تجمع کلاژن و سایر فیبرها در این بیماری، پوستِ صورت و اندام ها، مفاصل دست و پا، ریه، کلیه و دستگاه گوارش به خصوص مری را گرفتار و فرد را ناتوان میکند.
- سندرم شوگرن (Sjogren’s syndrome)
نوعی اختلال سیستم ایمنی بدن است که با دو علامت شایع، یعنی خشکی چشم و خشکی دهان، تشخیص داده میشود. این وضعیت غالباً با سایر اختلالات سیستم ایمنی بدن، مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس همراه است.
گاما لینولنیک اسید
همانطور که گفته شد، روغن گل گاوزبان حاوی مقدار زیادی GLA است. GLA نوعی اسید چرب است که در سایر دانهها و آجیلها و همچنین روغنهای گیاهی نیز یافت میشود. بدن شما GLA را به پروستاگلاندین E1 (PGE1) تبدیل میکند. میتوانید GLA را در روغنهای دیگر مانند گل مغربی و انگور فرنگی سیاه نیز پیدا کنید.
این ماده مانند یک هورمون در بدن شما عمل میکند و به کاهش التهاب مرتبط با بیماریهای پوستی و مشکلات قلبی عروقی کمک میکند. روغن گل گاوزبان توجه زیادی را به خود جلب کرده است زیرا گفته میشود که در مقایسه با سایر روغنهای دانهای، بالاترین میزان GLA را دارد.
ضدالتهاب
یک مطالعه در سال ۲۰۱۴ که روغن گل گاوزبان، روغن ماهی و ترکیب هر دو را مقایسه میکرد، نشان داد که مصرف ۱.۸ گرم روغن گل گاوزبان یا ۲.۱ گرم روغن ماهی در روز (یا هر دو) به کاهش علائم آرتریت روماتوئید (RA) در ۷۴ شرکتکننده که به مدت ۱۸ ماه تحت نظر بودند، کمک کرد.
نویسندگان مطالعه نتیجه گرفتند که ترکیبات حاوی GLA ممکن است بتوانند جایگزین داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای برخی مبتلایان شوند و از برخی عوارض جانبی مصرف مداوم NSAIDs جلوگیری کنند. آنها همچنین پیشنهاد میکنند که افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (رماتیسم) ممکن است بتوانند با مصرف این روغن ها میزان مصرف داروهای ضد روماتیسمیِ اصلاحکننده بیماری را کاهش دهند.
بهبود سد پوستی
تحقیقات در مورد اثرات روغن گل گاوزبان بر اگزما متناقض است.
یک بررسی در سال ۲۰۱۸ بر روی مصرف روغن گل گاوزبان و سایر روغنهای گیاهی حاوی GLA به صورت موضعی نشان داد که روغن گل گاوزبان هم اثرات آنتیاکسیدانی و هم ضدالتهابی دارد که میتواند برای افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک (نوعی اگزما) مفید باشد.
تحقیقات بالینی، موثرتر بودن مصرف روغن گل گاوزبان موضعی را در مقایسه با نسخههای خوراکی، برای بیماریهای پوستی نشان میدهد.
عوارض جانبی رایج مکملهای خوراکی روغن گل گاوزبان
مکملهای خوراکی روغن گل گاوزبان همچنان میتوانند خطر عوارض جانبی جزئی را ایجاد کنند. اگرچه تحقیقاتی برای تأیید آنها وجود ندارد، اما برخی از عوارض جانبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- نفخ
- آروغ زدن
- سردرد
- سوء هاضمه
- گاز معده
- حالت تهوع
- استفراغ
علاوه بر این، استفاده طولانی مدت از روغن خوراکی گل گاوزبان میتواند عوارض جانبی بالقوه طولانی مدتی داشته باشد و توصیه نمیشود.
علائم واکنش آلرژیک
GLAها و روغن گل گاوزبان قرار نیست سمی باشند. با این حال، اگر به هرگونه علائم واکنش آلرژیک مانند موارد زیر مشکوک هستید، باید با پزشک خود تماس بگیرید:
- کهیر
- بثورات پوستی
- تورم
- خستگی ناگهانی
- سرگیجه
عوارض جانبی با شیوع کمتر ولی جدی
قبل از استفاده با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی صحبت کنید اگر:
- بیماری کبدی دارید
- داروهایی مصرف میکنید که بر کبد شما تأثیر میگذارند
- داروهایی مصرف میکنید که توانایی لخته شدن خون شما را تغییر میدهند مثل وارفارین و آسپیرین
- هرگونه استفاده از گل گاوزبان را به پزشک خود گزارش دهید، به خصوص قبل از هرگونه جراحی
نحوه استفاده از روغن گل گاوزبان برای پوست و مو
روغن موضعی گل گاوزبان باید قبل از استفاده روی پوست با یک روغن حامل رقیق شود. همیشه قبل از استفاده از روغن گل گاوزبان با پزشک مشورت کنید.
نحوه استفاده از آن به شرح زیر است:
قبل از استفاده، تا ۱۲ قطره روغن گل گاوزبان را با ۳۰ میلیلیتر روغن بادام، جوجوبا یا زیتون مخلوط کنید.
روغن را دو بار در روز به صورت لایه نازک روی ناحیه آسیب دیده بمالید.
بر اساس تحقیقات بالینی، ممکن است چندین هفته یا ماه طول بکشد تا روغن به طور کامل اثر کند، بنابراین صبور باشید و برای نتایج مطلوب، محصول را به طور مداوم استفاده کنید.
آزمایش پِچ
ایده خوبی است که قبل از استفاده از روغن گل گاوزبان رقیق شده روی قسمت بزرگی از پوست خود، به خصوص بثورات اگزما، یک آزمایش پچ انجام دهید. اگر ظرف ۴۸ ساعت هیچ نشانهای از تحریک یا واکنش آلرژیک در قسمت کوچکی از پوست خود مشاهده نکردید، روغن گل گاوزبان رقیق شده احتمالاً برای استفاده گستردهتر بیخطر است.
دوز مصرفی
گرچه ممکن است با افزایش سن، بدن شما دچار کمبود GLA باشد، اما دوز توصیهشدهای برای این اسید چرب وجود ندارد.
اگر مکملهای خوراکی روغن گل گاوزبان خریداری میکنید، دستورالعملهای شرکت سازنده را دنبال کنید و همیشه قبل از شروع استفاده از آن با پزشک مشورت کنید.
همچنین، اگر کمبود ویتامین C و سایر ریزمغذیها مانند روی و منیزیم دارید، بدن شما ممکن است قادر به جذب روغن گل گاوزبان و سایر منابع GLA نباشد. دلیل این امر این است که ویتامینها در متابولیسم لیپید (چربی) ضروری هستند، همانطور که تحقیقات از سال ۱۹۸۲ نشان داده است.